in

Farkına Varmadan Ciddi Bir Siber Zorba Olabilirsin

  “Siber Zorbalık” kavramı Web 2.0 hatta Web 1.0’ın ve öncesinin varlığından beri süre gelen bir kavram olarak maalesef hayatımızın belirli bir alanını kaplamaktadır. 

  Siber zorbalığın ne olduğunu biliyor gibiyiz; peki  yaptığımız eylemlere göre siber zorba olup olmadığımızı nasıl anlayabiliriz? Aslında siber zorba davranışı olduğunu düşünmediğimiz bazı davranışları yapıyor olabiliriz. Yapmanın üzerine bu davranışları kanıksıyor da olabiliriz. Mesela günümüzde insanların genelde Instagram veya Twitter üzerinden beğendiği birisine “stalk” dediğimiz abartılı bir şekilde takip yapması normal bir şekilde karşılanmaktadır. Lakin bir insanın başka birisini bu denli bir şekilde takip etmesi siber zorbalıktır.

  Başka bir insan olarak hesap açmanın yanlış olduğunu biliyoruz; ama başka bir kişinin yerine hesap açmanın aynı zamanda siber zorbalık olduğunu biliyor muyuz? Günümüzde siber zorbalık dünya üzerinde hala hafife alınan bir davranıştır. 

  Siber zorbalık insanlar üzerinde özgüven eksikliği, düşük benlik saygısı, stres, üzüntü gibi etkiler yaratır ve bu üzüntü kişi üzerinde depresyon yaratabilir ve daha da ötesine ilerleyebilir.

  Siber zorbalık birçok farklı şekilde gerçekleşebilir. Sosyal medya üzerinden harraslayıcı (rahatsız edici) mesajlar şeklinde olabilir. Sosyal medya hesaplarının dışında bu durum e-postalarda, online oyunlarda da yaşanmaktadır. Bu tip mesajlar bir sosyal medya paylaşımının altına yorum olarak veya özel mesaj yoluyla gerçekleşmektedir.

 

  Bir kişinin özel hayatının ve kendisine özel bilgilerin izinsiz bir şekilde internet ortamında paylaşılması da siber zorbalığa başka bir örnektir. Online bir oyun oynarken şaka dahi olsa kullanılan kelimelere dikkat etmezsek karşımızdaki kişiye istemeden büyük zararlar verebiliriz. 

  STARDOM isimli profesyonel güreş şirketinde çalışan 23 yaşındaki kadın güreşçi Hana Kimura kendisine sosyal medya üzerinden gelen nefret mesajlarından ötürü önce kendisine zarar verdi sonrasında da kendi Twitter sayfasına attı. 2 gün önce ise Instagram profiline “Hoşçakalın” yazdıktan sonra yaşamına son verdi. Belçika’da 14 yaşındaki kız paylaşılmasını istemediği fotoğrafları eski erkek arkadaşı tarafından paylaşıldığı için bir buçuk ay önce kendi yaşamına son verdi. Siber zorbalık bunun gibi örneklerden ötürü hafife alınmamalıdır.

  Sosyal medyada siber zorbalığın fazla olmasına binaen günümüzde popüler olan başka bir taraf online oyunlarda da siber zorbalık artış göstermiştir. Genelde online oyunlardaki siber zorbalık, özellikle takım oyununun yapılması zorunlu olduğu MOBA türü oyunlar ve online olarak oynanabilen FPS oyunları siber zorbalığın daha fazla yapıldığı alan olarak görülmektedir. Oyunlarda siber zorbalık genel itibariyle oyun esnasında bir oyuncunun hata yapması ile başlamaktadır. Yapılan hatadan sonra yapılması gereken takım arkadaşını motive etmek iken oyunlarda artık yapılan ufak bir hataya dahi tahammülün azaldığı görülmektedir. Çoğu senaryoda hata yapan oyuncuyu cezalandırma amacıyla diğer oyuncular ilk olarak hata yapan oyuncuyu suçlamaya başlıyor.

  Hata yapan oyuncunun burada üç seçeneği vardır. Birincisi cevap vermek, ikincisi cevap vermemek ve üçüncüsü ise suçlama yapan oyuncuyu oyundan susturup oyunun bitiminde şikayet etmektir. Maalesef ki üçüncü seçenek her ne kadar en doğru olan seçenek olsa da oyuncu şikayet etse dahi gerekli yaptırımların yapılmadığı zamanlar olmaktadır. Yaptırımın olmayışı da siber zorbalığın bu tür oyunlarda devamına sebebiyet vermektedir.

  Yapılan araştırmaların çoğunda internet üzerinde ne kadar çok sık erişim sağlanırsa siber zorbalık yaşama ve yaşatma ihtimalinin o kadar arttığı gözlemlenmiştir. Bazı araştırmalarda siber zorbalık davranışı gösteren insanlarının çoğunun zamanında siber zorbalık davranışına maruz kaldığı belirtilmiştir. İnternet üzerinde gerek sosyal medyada olsun gerek başka mecralarda olsun aslında insanları tahmin ettiğimizden daha fazla etkiliyoruz. Bu yüzden gerek paylaşımların altına yorum yaparken gerek sohbet/chat bölümlerinde yazı yazarken dikkatli olmalıyız. Yapılan bir yanlış farkına varmadan bir insanın geleceğini kötü etkileyebilir. Siber zorbalık konusunda kolektif bir şekilde bilinçlenmemiz, yapmamamız ve yaptırmamamız gerekmektedir. İnsanlar bilinçlendiği takdirde de internetin daha verimli kullanılabilmesine büyük bir katkı sağlanacaktır.

KAYNAKÇA

  • DergiPark

  • BBC

  • Özgür Erdur-Baker, Akran Zorbalığının Yeni Yüzü: Siber Zorbalık Cyber Bullying: A New Face of Peer Bullying.

  • Ezgi Taşekin, Pınar Bayhan, Ergenler Arasındaki Siber Zorbalığın ve Mağduriyetin İncelenmesi.

avatar

Yazar Onur Kafadar

Biruni Üniversitesi – PDR mezunuyum. Psikoloji, Felsefe, Sosyoloji ile ilgilenirim. E-Spor, Satranç ve Snooker ise benim favorilerim.

blank

Haftalık Gündem (26 Nisan-2 Mayıs)

blank

Haftalık Gündem (2-9 Mayıs)