in

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bize Ne Anlatıyor?

Yoksulluğu ortadan kaldırmak amacıyla 2000 yılında ortaya çıkan Binyıl Kalkınma Hedefleri ile başlayan ve günümüzde çokça adını duyduğumuz Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile devam ediyor. Peki bu hedefler ve içerikleri nelerden oluşuyor?

Eylül 2010’da gerçekleşen Binyıl Kalkınma Hedefleri Zirvesi’nde bir eylem planı ortaya konuldu. Bu eylem planı aşağıdaki 8 maddeyi 2015 yılına kadar gerçekleştirmek için oluşturulmuş bir yol haritasıydı.

Görsel: Humanıum

Binyıl Kalkınma Hedefleri (Millennium Development Goals)

  1. Aşırı yoksulluğu ve açlığı ortadan kaldırmak
  2. Herkes için ilköğretim düzeyinde eğitimi sağlamak
  3. Cinsiyet eşitliği ve kadını güçlendirmek
  4. Çocuk ölümlerini azaltmak
  5. Anne sağlığını iyileştirmek
  6. HIV/AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele etmek
  7. Çevresel sürdürülebilirliği sağlamak
  8. Kalkınma için küresel bir ortaklık kurmak

UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) desteği ile Binyıl Kalkınma Hedefleri 8 maddede de gözle görülür ölçüde yol kat etti. Fakat hem bu maddelerde hem de dahasında kat edilmesi gereken çok yol olduğu gerekçesi ile 25 Eylül 2015 tarihinde Birleşmiş Milletlerin Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesinde, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kabul edildi. 17 maddelik bu yeni eylem planı 2030 yılına kadar yoksulluğu ortadan kaldırmak, gezegeni korumak ve insanların barış ve refah içinde yaşamasını baz alıyor.

Ana mottosu “Kimseyi Geride Bırakma” olan bu 17 maddeyi, ses getiren projelerini ve detaylarını sizler için derledim.

Görsel: Başlangıç Noktası

Amaç 1: Yoksulluğa Son

800 milyondan fazla insan halihazırda günlük 1,25 Amerikan dolarından daha az gelirle hayatını sürdürmeye çalışıyor. Birinci amaç her yaştaki yoksulluk oranını yarı yarıya indirmek, bu kişiler için aşı yoksulluğunu ortadan kaldırmak, afet ve çevresel şoklara karşı yoksulların dayanıklılığını arttırmak gibi 7 ana hedeften oluşuyor.

Amaç 2: Açlığa Son

Tamamı Türkiye için de geçerli olan 7 hedeften oluşan 2.amacın içeriği, kırılgan kimseler başta olmak koşuluyla herkes için yeterli gıdaya erişebilmekten oluşuyor. Tarımın verimini ikiye katlamak, tarım alanlarını afetlere karşı güçlendirmek ve tarım alanında çalışan kişilerinin eğitimlerine yoğunlaşmak gibi alt başlıkların da neden “Açlığa Son” maddesinde bulunduğunu anlamak pek de zor değil.

Binyıl Kalkınma Hedefleri kapsamında aşırı açlıkla mücadele sürecinde büyük ilerlemeler kaydedilse de bugün bu hedefin önünde farklı engeller de var. Kuraklık ve çevrenin bozulmasının doğrudan 795 milyon kişinin yetersiz beslenmesine sebebiyet verdiği tahmin ediliyor.

Amaç 3: Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam

Çocuk ölümünün azaltılması, anne sağlığı, AIDS/HIV, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadelede yıllardan bu yana ilerlemeler kaydedilse de her yıl 6 milyondan fazla çocuk beşinci yaş günlerini göremeden ölüyorlar. Bu madde 2030 yılına kadar her yaştan insanın sağlık güvencesi altında ve kaliteli bir yaşam sürmesinin önündeki aklınıza gelebilecek her tipteki faktörle (uyuşturucu madde, trafik kazaları, doğal kirliliklerden kaynaklanan ölümler vs.) mücadele ediyor.

Görsel: UNDP

Amaç 4: Nitelikli Eğitim

Türkiye’yi de kapsayan 10 hedefin bulunduğu bu amaç, okul öncesinden ortaöğretim dahil olacak şekilde her çocuğun ücretsiz ve kaliteli eğitim alabilmesini hedefliyor. Yoksul ailelerin çocuklarının okulu bırakma olasılığının varlıklı ailelerin çocuklarına göre dört kat fazla olduğu göz önüne alınınca hala kat edilmesi gereken uzun bir yol olduğu apaçık ortada.

Amaç 5: Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Kadınlarının ve kız çocuklarının ayrımcılığa uğramamasını baz alan bu madde ayrıca kadınların maruz kaldığı cinsel şiddet ve istismar, zorla evlendirilme ve kadın sünneti gibi uygulamalarla da mücadele ediyor.

Amaç 6: Temiz Su ve Sanitasyon

Gittikçe artan su kıtlığının yanı sıra hala dünyada güvenilir ve karşılanabilir içme suyuna erişimi olmayan çok fazla sayıda insan var. Bu madde hem içme suyuna adil erişim sağlanabilmesi hem de halihazırda olan ve gittikçe daha da kaygı veren su kıtlığının nedenleriyle mücadele etmek için çözüm önerileri sunuyor. Amaç 6 kapsamında var olan 8 hedef de Türkiye’yi kapsıyor.

Amaç 7: Erişilebilir ve Temiz Enerji

Dünyada nüfus ve talep arttıkça enerjiye olan ihtiyaç da elbette artacak. Tüm dünyayı etkileyen iklim değişikliğinin sebeplerinden olan aşırı fosil yakıt tüketimi ve sera gazlarının artması da nüfus artışıyla artmaması için temiz enerji kaynaklarına yönelmek herkesin konuştuğu bir konu oldu. Enerjinin adil dağılımı, temiz enerjiye ulaşılabilirlik ve enerji verimliliğini arttırmak bu amacın ana başlıkları.

Görsel: UNDP

Amaç 8: İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme

Bu madde tüm insanların sürdürülebilir ekonomik büyüme kapsamında, uzun vadede, güvenilir ve kapsayıcı çalışma ortamını ve koşullarını ele alıyor. Amaç 8, göçmenlerin, gençlerin, engellilerin ya da dezavantajlı olan ya da olmayan her grubun insana yakışır bir çalışma ortamında olmasını talep ediyor, çocuk işçiliği ile mücadele ediyor.

Amaç 9: Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı

Amaç 9’da pandemi döneminde de iyice gün yüzüne çıkan dijital erişim eşitsizliğine de, artan kent nüfusundan ötürü yeni gelişen sanayi sistemlerine de sürdürülebilir çözümler sunuluyor.

Amaç 10: Eşitsizliklerin Azaltılması

Gün geçtikçe dünyanın birçok yerinde büyüyen bir sorun olan gelir eşitsizliği bizlerin de yabancı olduğu bir konu değil. Gelir eşitsizliği adına sunulan çözümlerin çoğu küresel hareket gerektiren köklü değişimlerden oluşuyor.

Amaç 11: Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

Türkiye’de de dünyada da kentsel nüfus oranı büyük bir ivmeyle artmaya devam ederken içlerinde yaşadığımız şehirlerin de değişmesi ve gelişmesi sürdürülebilir bir kalkınma için şart. Yeşil ve kamusal alanlar yaratmak, doğal ve kültürel mirası korumak, güvenli ve karşılanabilir konuta erişim sağlamak da bu maddenin alt başlıkları arasında.

Amaç 12: Sorumlu Üretim ve Tüketim

Bu madde pek sık duyduğumuz geri dönüşüm, atık oluşumunu azaltmak, kimyasalların ve diğer atıkların çevreye zararını en aza indirgemek ve ulusal politikaları çevresel önceliklerle uyumlu hale getirebilmek gibi konuları baz alıyor.

Görsel: UNDP

Amaç 13: İklim Eylemi

İklim değişikliği ve etkileriyle mücadele etmek için sera gazıyla, kuraklıkla, küresel ısınma süreciyle alakalı ulusal politikaların yanı sıra, bugüne kadar meydana gelmiş ve gelecek olan doğal afetlere karşı dayanıklılık ve uyum kapasitesinin de güçlendirmeyi hedefliyor.

Amaç 14: Sudaki Yaşam

Adından da anlaşılacağı üzere bu madde deniz kirliliğini önlemek, aşırı veya yasa dışı avlanmayla mücadele etmeyi amaçlıyor. Son günlerde Marmara Denizi’nde görülen müsilaj (deniz salyası) da bu konu başlığı ile doğrudan alakalı çünkü deniz salyası da aşırı balıkçılık, arıtım yetersizliği, evsel ya da sanayi kaynaklı atıklardan dolayı oluşuyor.

Amaç 15: Karasal Yaşam

Dağların, kurak ve sulak alanların, tüm ekosistemlerin korunmasını ve restore edilmesini kapsayan bu madde biyolojik çeşitlilikteki kaybı azaltmayı, yapısı bozulmuş arazileri iyileştirmeyi ve ağaçlandırmayı arttırmayı içeriyor.

Görsel: UNDP

Amaç 16: Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

Madde 16 taciz, istismar, insan kaçakçılığı, yolsuzluk, rüşvet, terör ve aklınıza gelebilecek her türlü barış karşıtı ve şiddet içerikli olayla mücadele etmenin yanı sıra bütün insanların adalete erişimini sağlamayı ve hesap verebilir kurumlar oluşturmayı da hedefliyor.

Amaç 17: Hedefler için Ortaklıklar

Bu son maddede de küresel sürdürülebilirlik için ülkelerin birbirleri ile dayanışma içinde ve belirli bir uyumla çalışması konusunu hedef alıyor.

Dahası Fazlası İçin

Emma Watson Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Konuşması

Türkçe Altyazılı: https://youtu.be/j2w6rxAogpw

İngilizce: https://youtu.be/Qx0AVjtdq_Q

İmece Platformu-Bir Dünya Mesele: Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

https://www.youtube.com/watch?v=9ToyKiDx6ME

Kaynakça

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Nelerdir?

UNDP

Binyıl Kalkınma Hedefleri

UNDP

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu

SBB

Kapak Görseli: UNDP
avatar

Yazar Gizem Akgönüllü

Çankaya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ve İşletme Öğrencisi

blank

Neler Olmuştu: 24 Kasım

blank

Kişisel Gerçekliğin Sınırları: Filtre Balonu