in

Barbaros Belki Donanmayla Seferden Geliyor?

  28 Eylül 1538 tarihinde dünyanın en büyük deniz savaşlarından birisi yaşandı. Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayreddin Paşa, Adriyatik Denizi’nde başında Andrea Doria’nın olduğu Haçlı donanmasıyla karşılaştı. Osmanlı İmparatorluğu bu deniz muhaberesinde kesin zaferle ayrıldı. Bu galibiyetten sonra Akdeniz ve Ege Osmanlı’nın egemenliği altına girdi.

                                                      Barbaros Hayreddin Paşa’nın Portresi

  1526 yılında Sultan Süleyman’ın Mohaç Zaferi’nden sonra gözünü denizlere çevirmişti. O zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu bir kara imparatorluğuydu. Bu yüzden donanmaya gerekli kaynaklar ayırılmamıştı. Mohaç’ta kazanılan zafer sonrası Sultan Süleyman, Ege ve Akdeniz’deki ada ve adacıklara Osmanlı idaresine katmaya yönelik çalışmalar yaptı. Tersaneler kurdurup donanmasını güçlendirdi. Bu sırada Kuzey Afrika’da adından çokça bahsedilen ve Sultan Süleyman’ın babası Yavuz Sultan Selim’e bağlılığını bildiren, Osmanlı İmparatorluğu için korsanlık yapan Barbaros Hayreddin Paşa’yı Kaptan-ı Derya yaptı. Osmanlı Ege ve Akdeniz’de denetimini artırınca Venedik, Ceneviz, Portekiz ve İspanya gibi denizcilik alanında kuvvetli olan ülkeler Papalık adı altında birleşerek 600 gemilik bir donanma kurdu. Bu donanmanın başına dönemin ünlü denizcilerinden Andrea Doria getirildi.

  Barbaros Hayreddin Paşa ve leventleri 1538 yılında Ege Deniz’inde bulunan Paros, Antiparos ve bölgedeki birçok adayı Osmanlı’ya kattı. Bölgede bulunan Kıbrıs, Girit ve Sakız adası gibi büyük adaları dışında Ege ve Doğu Akdeniz artık Osmanlı egemenliğindeydi. Bunun üzerine Papalık, Venedik, Ceneviz, Portekiz ve İspanya arasında Osmanlı’ya karşı bir ittifak oluştu. Bunun nedeni Barbaros’un bölgede hakimiyetinin sona erdirmek istemesiydi.  240 aşkın gemiyle (bazı kaynaklarda 210-246 arasında gösteriyor) Korfu’ya geldi. Barbaros Hayreddin Paşa 122 gemilik donanmasıyla Arta Körfezi’ne girdi. Andrea Doria, Barbaros’u kışkırtmak ve savaş alanını lehine çevirmek için donanmasının bir kısmını ileri doğru yolladı. Kısa süren çatışmada Andrea Doria avantajını kaybetti ve gemilerini Preveze’ye demirledi. Barbaros agresif bir hamle ile Andrea Doria’nın karşısına çıktı. Lakin burada önemli olan konuşlanmaydı. Barbaros, donanmayı Şerafettin Turan’ın anlatımıyla kıvrık bir hançer şeklinde yan yana sıraladı.

                                         Preveze Deniz Savaşı’ndaki 2 donanmanın konumu

  Lakin Barbaros’un şöyle bir sıkıntısı vardı. Rüzgar Andrea Doria’nın lehine esiyordu. Barbaros Hayreddin Paşa’nın yazmış olduğu ‘’Gazavat-ı Hayreddin Paşa’’ kitabında şöyle anlatır. Barbaros Hayreddin Paşa rüzgarın kesilmesi için leventlerine emreder. ‘’Dilerse O, rüzgârı durdurur da onun üstünde kalakalırlar” ayeti ve  “Ey iman edenler, Allah’ın size olan nimetini hatırlayın; hani size ordular saldırmıştı da biz onlara karşı bir rüzgâr ve sizin görmediğiniz ordular göndermiştik” ayetlerini kağıtlara yazdırır. Bu nedenle Andrea Doria’nın donanması hareket kabiliyeti kaybetti ve Haçlı donanmasından atılan topların menzilleri kısa olması sebebiyle Osmanlı donanmasına ulaşamadan denize düştü. Barbaros Hayreddin Paşa’nın donanmasında ise daha yüksek menzilli toplar vardı. Andrea Doria birkaç manevra girişiminde bulundu. Lakin Turgut Reis bu manevra hamlelerini geri püskürttü. Haçlı donanması ön tarafı ağır top atışlarını yüzünden tahrip edildi. 5 saatlik süren savaşın ardından Andrea Doria fırtına ve havanın kararması sayesinde muhabereden alanından kaçtı.

  Osmanlı Donanması bu deniz muhaberesinde gemi kaybı olmadı. Haçlı Donanması ise 13 gemisi battı ve 36 gemisi ele geçirildi. Tarihe Preveze Deniz Savaşı olarak geçen ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz ve Ege’de tek hakim olduğunu gösteren bu savaşta, Barbaros Hayreddin Paşa ve cengaver leventleri sayesinde kazanılmıştır.

                                                      Barbaros Hayreddin Paşa’nın Sancağı

  Barbaros Hayreddin Paşa’nın türbesi Beşiktaş’taki vapur iskelesinin yanında bulunur. Türk Donanması’na ait gemi ve denizaltılar  geçerken Barbaros Hayreddin Paşa’yı anmak için ve Çanakkale Boğaz’ından geçerken Çanakkale Şehitler Abidesi’ni anmak için ‘’’Çimariva’’ selamı yaparlar.

                   28 Eylül 2019’da Barbaros Hayreddin Paşa’nın Türbesini Selamlarken

“Deniz ufkunda bu top sesleri nerden geliyor?
Barbaros, belki donanmayla seferden geliyor?
Adalardan mı, Tunus’dan mı, Cezayir’den mi?

Hür ufuklarda donanmış iki yüz pâre gemi
Yeni doğmuş aya baktıkları yerden geliyor
O mübarek gemiler hangi seferden geliyor”

Yahya Kemal Beyatlı

blank

20 Soruda Breaking Bad

blank

17. Yüzyılda İngiltere ve Fransa’daki Siyasal Gelişmeler