in

Otoriter Rejimler Neden Seçime Gider?

Demokrasinin tartışılmaz şartı olarak kabul edilen halk oylaması Soğuk Savaş’ın liberal demokrasinin zaferiyle sonuçlanmasının ardından devletler arasında yaygınlaşmıştır. Yönetme meşrutiyetinin halk eline geçmesini sağlayan seçimler, demokrasinin bel kemiği olarak görülse de her zaman demokrasiye hizmet etmeyebilir. Özellikle Soğuk Savaş Dönemi’nin sona ermesiyle birlikte ortaya çıkan melez rejimlerin içinde seçimler; mutlaka serbest, adil ve rekabetçi olmasa da varlığını sürdürebiliyor. Melez rejimler arasında yer alan ve rekabetçi otoriteryanizm (electoral authoritarianism) olarak adlandırılan yönetim türünde seçimler kimi zaman otokratlar için güç konsolidasyon aracına dönüşebiliyor. Peki otoriter rejimler demokrasiye hizmet etme kaygıları olmadığı halde neden seçime gitmek ister?

                                                                                       Görsel: V-Dem ınstıtute

İlk olarak belirtilmelidir ki, otoriter strateji olarak seçimler kimin yöneteceğinin çoğunluk tarafından belirlenmesinden ziyade rejimin ayakta kalmasını amaçlar. Bu doğrultuda seçimler bazen rejime karşı tehlike arz eden muhalefet elitlerinin rejimin yanlısı haline getirilmesi veya seçilebilme ümidiyle aday olan rejim karşıtı kişilerin destekçileriyle birlikte saptanması amacıyla kullanılabilir. Seçim yoluyla gücü ölçülen muhalefet iktidarın hayatta kalma stratejilerinde, muhalefetle baş etme mekanizmalarında değişikliğe gitmesine yol açabilir.

Her ne kadar seçimlerin hileli olduğu genel kanaatçe bilinse de yapılan seçimler hem ulusal hem uluslararası alanda rejime belirli düzeyde meşrutiyet getirebilir. Tekrar seçilme coşkusuyla vurgulanan meşruluk hem halkın iktidar ile iş birliğine gitmesinin kolaylaşmasına hem de otokratın uluslararası toplumdaki hareket alanının genişlemesine neden olabilir.

Ayrıca seçimler yoluyla rejimin bir ayağını demokraside tutmak hep devrilme korkusuyla yaşayan iktidar için bir kurtuluş kapısı olabilir. İktidarın hangi rejime sahip olduğundan en çok etkilenen güç sahipleri bilir ki demokratik bir rejimde iktidardan düşmek ödenebilir bedellere, kapalı otokraside iktidardan düşmek ise çok daha ağır sonuçlara sahiptir.

Demokrasinin temeli olan serbest, adil ve rekabetçi seçimler otoriter rejimlerde temsili yapıda ve iktidar için kimi zaman hayati değerdedir. Bir araç olarak kullanıldığında güç konsolidasyonunu sağlayan seçimler, kimi zaman otoriter iktidarın devamlılığında önemli rol oynar.

Kapak Görseli: Jennıfer gandhı
avatar

Yazar Ayşe Nur Akyüz

Marmara Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

blank

#BizVoleybolÜlkesiMiyiz?

blank

2020-2021 NBA Finalleri