in

Akdeniz’de Bir Felaket: Costa Concordia

 Costa Concordia, Costa Cruises şirketi tarafından 2004 yılında yaptırılıp, 2012’ye kadar işletilen bir yolcu kruvaziyer gemisiydi. Concordia sınıfı yolcu gemilerinin ilkiydi, maliyeti 570 Milyon dolardı ve aynı zamanda şirket filosunun en büyük gemi unvanını da eline geçirmişti. Yapımının ardından, benzer gemiler olan Costa Serena, Costa Pacifica, Costa Favolosa ve Costa Fascinosa ve Carnival Cruise Line gemileride inşa edilmeye başlandı. Dünyada inşa edilen en büyük yolcu gemileri arasındaydı. Fakat şirket kendi gemisini dünya üzerindeki en iyi kruvaziyer gemi olarak görüyordu.

 Gemide 2 katlı SPA ve 4 büyük havuz vardı. Merkez havuzda açık hava sinemasına ek olarak mini bir aquapark bulunuyordu. Geminin içinde ise 5 restoran ve 13 bar vardı. Geminin yaklaşık yolcu kapasitesi 5.000 kişiydi.

  Concordia gemisi genellikle Akdeniz’de seyahat eder ve İtalyan Limanlarına uğrardı. Ta ki 2012 yılındaki kruvaziyer sektörünün sonsuza dek değişeceği bir olay gerçekleşene kadar. Aslında geminin resmi rotasında kaza yapacak bir durum gözükmüyordu, bazı dedikodulara göre kaptanın sevgilisine hava atmak için başka bir adaya haddinden fazla yaklaştığını ya da adadaki insanları selamlamak için adaya çok fazla yaklaştığı belirtiliyordu. Gemi kıyıya olması gerekenden 650 metre fazla yaklaşmıştı. 13 Ocak 2012 günü 21.45’te Costa Concordia, Tiren Denizi’nde Isola del Giglio’nun doğu kıyısının hemen dışındaki alçak sulara girdiği için büyük hacimli bir kayaya sürtündü ve gövdesi ağır hasar aldı. Gövdesinde oluşan bu 50 m (160 ft) uzunluğa sahip dev yarık hattı, arka-alt tablasındaki bölümlere basınçlı deniz sularının girmesini sağladı. Kısa bir süre sonra motor dairesinin ve geminin elektriğini dağıtan elektrik dairesinin tamamını sular altında bıraktı. Geminin gücü kesildi ve hava karanlığa büründü. Yolcular panik halinde kurtarma botlarının yer aldığı 4. güverteye akın ediyordu.

  İlginç olan ise olay gerçekleştikten sonra ne gemi şirketi yardım istemişti ne de geminin kaptanı olan Francesco Schettino yardım istemişti ve bu büyük faciayı kendi başlarına atlatabileceklerini düşünmüşlerdi. Fakat öyle olmamıştı yolcular kendi imkânlarıyla botlara akın edince artık yapacak bir şey kalmamıştı ve acil durum kodu ilan edilmişti, tahliye edilmesi gereken yaklaşık 4.250 kişi vardı.

  Yolcuların söylediklerine göre gemi 25 dereceden fazla yan yatınca botları indiren ipler 3-4 metre civarında kısa kalıyor ve botlar yüksekteyken ipler kesilip botlar denize düşüyordu. Evet, tüm bu olaylar yaşanırken gemi kaptanının olayları idare etmesi gerekirdi ama gemi kaptanı ortada yoktu, olay anında gemiyi hemen terk etmişti. Bu olaya şahit olan diğer kaptanlar ve yardımcılar da gemiyi terk etmişti. Artık yolcular kendi başlarının çaresine bakmak zorundaydı ve geminin yukarıda kalan kısımlarına çıkıp aşağı halat merdivenler sarkıtmışlar sahil güvenlik ekiplerinin kendilerini kurtarmasını bekliyorlardı. O sıra da sahil güvenlik şefi kaptanla irtibata geçip gemiye dönmesini ve kendisine olayları rapor etmesini söylemişti fakat kaptan bu konuşmayı dikkate almamıştı. Vefat eden yolcu ve mürettebatın çoğu olay esnasında asansörde mahsur kalmışlardı ve acı bir şekilde can vermişlerdi, maalesef ölümü göz göre göre yaşamışlardı. Bir diğer olayı ise Güney Koreli çift yaşamıştı olay esnasında odalarından kaçmak istediklerinde kapı su basıncı yüzünden açılmamış ve odada mahsur kalmışlardı. Çift zekice davranıp odalarında bulunan küçük tabureleri kullanıp suyun yükselemediği yerlerde nefes almayı başarmışlardı. Kurtarılmaları tam 30 saat sürmüştü. Gün doğduğunda olaylar daha da gün yüzüne çıkmış geminin yarısı gözükmüyordu. Sigorta şirketi zararın 500 milyon dolardan daha fazla olduğunu belirtmişti. Artık gemiyi eski konumuna getirmeleri gerekiyordu ve bu hiç kolay bir şey değildi, maliyeti de epey fazlaydı. Çalışmalar tam 20 ay sürdü ve gemi eski konumuna getirildi.

  Artık zararın gerçek boyutları gözler önündeydi. Sonunda çalışmalar hız kazanmıştı, geminin ulaşılamayan yerlerine ulaşılmaya başlanmıştı ve maalesef çalışmalar esnasında insan kemiklerine rastlanılmıştı. Çalışmalar yolcuların özel eşyalarının olduğu kasalara ulaşılması ile son bulmuştu. Artık geminin Cenevre Limanı’na taşınması ardından da hurda olması gerekiyordu, bu olayda hiç kolay olmadı ve maliyeti tam tamına 1,5 milyar Euro’yu buldu. Bu maliyet geminin maliyetinin yaklaşık 3 katı değerindeydi.

  Schettino, ilk olarak 2015’te gemi batırmak, kasıtsız adam öldürmek ve batmakta olan gemiyi yolculardan önce terk etmek suçlarından 16 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Schettino karara itiraz etse de geçen yıl İstinaf Mahkemesi cezayı onaylanmıştı. İtalyan yargı sisteminin nihai karar mercii olan Yargıtay da dün Schettino’nun mahkûmiyetini onayladı.

 Yargıtay Schettino’yu, kasıtsız adam öldürmekten 10 yıl, gemi batırmaktan 5 yıl ve gemiyi terk etmekten 1 yıl olmak üzere 16 yıl hapse mahkûm etti. Yargılama sürecinde önce ev hapsine alınan, ardından ev hapsi de kaldırılarak tutuksuz yargılanan Schettino, mahkûmiyet kararının kesinleştiğinin açıklanmasının hemen ardından Roma’daki Rebibbia cezaevine giderek teslim oldu. 4,252 kişi taşıyan Costa Concordia gemisi, 13 Ocak 2012’de Giglio Adası açıklarında kayalıklara çarparak yan yatmış, olayda 32 kişi hayatını kaybetmişti. Kaptan Schettino’nun, “gösteriş” amacıyla adaya fazla yaklaşarak geminin kayalıklara çarpmasına neden olduğu iddia ediliyordu. Kaptan ayrıca, hemen alarm vermemekle ve yolcuların güvenli şekilde tahliyesini sağlamamakla da suçlanıyordu. Schettino’nun gemi henüz boşaltılmamışken bir cankurtaran botuna binerek kaçtığı da ortaya çıkmıştı. Schettino ile Sahil Güvenlik arasında bu sırada yapılan görüşmenin kayıtları basına sızdı. Kayıtlarda, Sahil Güvenlik komutanının Schettino’ya küfürlü bir ifade de kullanarak “Hemen gemiye dön. Bu bir emirdir” dediği, Schettino’nunsa bu emre direndiği duyuluyordu. Schettino bu yüzden “Kaptan Korkak” olarak anılıyordu. Kaptan Schettino ise kendisinin günah keçisi haline getirildiğini, kazada ve ölümlerde organizasyon ve iletişim sorunlarının da etkili olduğunu iddia etti. Schettino, aslında yaptığı manevralarla binlerce kişinin hayatını kurtardığını da öne sürüyordu.

Kaynakça

Costa Concordia: What happened, BBC
Costa Concordia, Wikipedia
Costa Concordia’nin içinden görüntüler, Newsner

avatar

Yazar Mehmet Akif Arı

Anadolu Üniversitesi
Siyaset ve Spor Meraklısı

blank

Karantina Ve Ahlak

blank

Gökyüzü İçin ya da Göğe Doğru